Özel Nameserver Oluşturma: Kendi Markanızla ns1 ve ns2 Kurulumu

Özel nameserver oluşturma, DNS sunucularınıza ns1.markaniz.com ve ns2.markaniz.com gibi kendi alan adınızdan türeyen adlar vermek ve bu adları IP adresleriyle birlikte kayıt operatörüne tanıtmaktır. İşlem üç parçadan oluşur: kayıt firmasında glue kaydı, alan adınızın DNS bölgesinde A kayıtları ve hosting panelinde nameserver tanımı; biri eksik kalırsa adlar dışarıdan düzgün çözümlenmez.

Hosting satan ajanslar ve bayiler bu adlarla beyaz etiket hizmet sunar: müşteri, alan adını yönlendirirken altyapı sağlayıcısının değil sizin markanızın ad sunucularını görür. Sunucu değiştirdiğinizde de müşterilerin alan adı ayarlarına dokunmadan yalnızca kendi glue ve A kayıtlarınızı güncellersiniz. LIONFIN reseller hosting paketlerinde bu kurulum WHM ile birlikte çalışır.

Özel nameserver nedir, neden glue kaydı gerekir?

Özel nameserver, kendi alan adınızın bir alt adıyla anılan DNS sunucusudur; glue kaydı ise bu adın IP adresini üst düzey alan adı (TLD) sunucularına bildiren kayıttır. Glue olmadan bir kısır döngü oluşur: musteri.com adresini çözen bir çözümleyici .com sunucularından “ns1.markaniz.com adresine sor” yanıtını alır; markaniz.com da aynı ad sunucularını kullanıyorsa, bu adın IP adresini öğrenmek için yine kendisine sorması gerekir. Glue kaydı döngüyü kırar; TLD sunucusu yönlendirmeyle birlikte IP adresini de verir:

;; AUTHORITY SECTION:
markaniz.com.       172800  IN  NS  ns1.markaniz.com.
markaniz.com.       172800  IN  NS  ns2.markaniz.com.

;; ADDITIONAL SECTION:
ns1.markaniz.com.   172800  IN  A   198.51.100.10
ns2.markaniz.com.   172800  IN  A   198.51.100.20

Kayıt firmaları bu kaydı farklı adlarla sunar: child nameserver, host kaydı, register nameserver ya da özel ad sunucusu. Hepsi aynı işi yapar: ad sunucusu adını ve IP adresini kayıt operatörüne kaydeder.

Başlamadan önce hangi bilgiler hazır olmalı?

Kuruluma geçmeden önce hangi alan adını kullanacağınızı, DNS hizmetini hangi IP adreslerinin vereceğini ve bölgeleri hangi sunucunun barındıracağını netleştirin:

• Nameserver alan adı: Kendi adınıza tescilli, birkaç yıllık yenilenmiş ve otomatik yenilemesi açık bir alan adı seçin. Bu alan adı bir gün dolarsa ona bağlı bütün müşteri alan adları DNS yanıtı alamaz.
• IP adresleri: Reseller hostingde müşteri bölgeleri sağlayıcının DNS sunucularında tutulur; glue kayıtlarına yazacağınız IP’leri LIONFIN destek ekibinden öğrenin. Kendi VPS sunucunuzda DNS hizmeti çalıştırıyorsanız sunucunuzun IP adreslerini kullanırsınız.
• İki farklı IP: ns1 ve ns2 farklı IP adreslerine, mümkünse farklı sunuculara işaret etmelidir. İki adı aynı IP’ye yönlendirmek teknik olarak çalışır, ancak yedeklilik yalnızca görüntüde kalır; o sunucu durduğunda iki ad da yanıt vermez.
• Alan adının bulunduğu yer: Nameserver alan adı başka bir firmadaysa glue kayıtlarını o firmanın panelinde açarsınız; menü adı farklı olsa da istenen bilgi aynıdır: ad ve IP.

Özel nameserver oluşturma adımları

Özel nameserver dört adımda kurulur: glue kayıtlarını açmak, A kayıtlarını eklemek, adları hosting paneline tanıtmak ve müşteri alan adlarını yönlendirmek. Sıra önemlidir; glue kaydı olmadan sonraki adımlar dışarıdan çalışmaz.

1. Glue kayıtlarını açın. Müşteri panelinde Domainlerim sayfasında nameserver alan adınızın satırındaki NS düğmesine tıklayın. Ad Sunucuları sayfasındaki Child Nameserver (Glue Kaydı) kartında Ad Sunucusu alanına ns1.markaniz.com, IP Adresi alanına ilk IP’yi yazıp Glue Kaydı Ekle düğmesine basın; ns2 için tekrarlayın.
2. DNS bölgesine A kayıtlarını ekleyin. markaniz.com bölgesi nerede barındırılıyorsa (müşteri panelindeki DNS Yönetimi, cPanel Zone Editor ya da WHM) aynı IP’lerle iki A kaydı oluşturun:

   ns1.markaniz.com.   3600  IN  A  198.51.100.10
   ns2.markaniz.com.   3600  IN  A  198.51.100.20

3. Nameserver adlarını hosting paneline tanıtın. WHM tarafındaki ayar bir sonraki bölümde anlatılıyor.
4. Müşteri alan adlarını yönlendirin. Müşterilerinizin alan adlarında ad sunucusu olarak ns1.markaniz.com ve ns2.markaniz.com girin. Kendi alan adınızı da bu adlara geçirmek isterseniz bunu glue kayıtları dışarıdan doğrulandıktan sonra yapın.

Glue formu yalnızca o alan adının alt adlarını (ns1.markaniz.com gibi) ve IPv4 adreslerini kabul eder; aynı adı ikinci kez eklemenize de izin vermez. Yanlış girilmiş bir kaydı listedeki çöp kutusu simgesiyle, onay verdikten sonra silebilirsiniz.

WHM’de nameserver ayarı nasıl yapılır?

WHM’deki nameserver ayarı, yeni açılan hesapların DNS bölgelerine hangi NS kayıtlarının yazılacağını belirler; root erişiminiz varsa ayarı kendiniz yaparsınız, reseller hesabında ise genellikle sağlayıcı tanımlar.

• Kendi cPanel sunucunuz (root erişimi): WHM’de Server Configuration → Basic WebHost Manager Setup ekranının Nameservers bölümüne ns1.markaniz.com ve ns2.markaniz.com yazıp kaydedin. Sürüme göre aynı bölümdeki Configure Address Records seçeneğiyle bu adlar için A kayıtlarını da oluşturabilirsiniz.
• Reseller hesabı: Bu ekran genellikle yalnızca sunucu yöneticisine açıktır. Reseller nameserver’larınızın hesabınıza tanımlanması için destek talebi açmanız gerekebilir; tanım yapıldıktan sonra WHM’de hesap oluşturma sırasında açılan her yeni bölge bu adlarla gelir.
• Mevcut hesaplar: Daha önce açılmış hesapların bölgelerinde eski NS kayıtları kalır; bunları WHM’in DNS Functions bölümündeki bölge düzenleme ekranından güncellemeniz gerekir. Hesap sayısı fazlaysa toplu güncelleme için destek ekibinden yardım isteyin.

Plesk tabanlı paketlerde aynı iş DNS şablonu üzerinden yürür ve şablonu değiştirme yetkisi paketten pakete farklıdır. Windows tarafındaki bayi modeli için Windows reseller hosting nedir yazısına bakabilirsiniz.

Özel nameserver nasıl doğrulanır?

Doğrulamada iki şeye bakarsınız: TLD sunucusunun glue kaydını doğru IP’lerle verdiğine ve ad sunucularınızın bölgeleri gerçekten yanıtladığına.

# Yetki zincirini kökten izleyin
dig +trace markaniz.com NS

# .com alan adlarında TLD sunucusunun verdiği glue (ADDITIONAL bölümü)
dig +norec @a.gtld-servers.net markaniz.com NS

# Nameserver adlarının çözümlendiğini kontrol edin
dig ns1.markaniz.com A +short
dig ns2.markaniz.com A +short

# Bir müşteri alan adını doğrudan özel nameserver üzerinden sorgulayın
dig @ns1.markaniz.com musteri.com A +short

Windows’ta nslookup -type=NS markaniz.com ve nslookup musteri.com ns1.markaniz.com komutları aynı kontrolü yapar. Kayıt operatörü glue değişikliğini çoğu zaman dakikalar içinde yayınlar; ancak .com sunucularının NS ve glue yanıtları 172800 saniye (iki gün) önbellekte tutulabildiği için eski IP adresini gören çözümleyiciler bir süre kalabilir. Bekleme süresinin mantığı DNS yayılma süresi yazısında anlatılır.

Sık yapılan hatalar ve çözümleri

Özel nameserver sorunlarının çoğu, glue ve A kayıtlarının birbirinden kopuk yönetilmesinden ya da tek bir sunucuya fazla güvenilmesinden kaynaklanır:

• Glue var, A kaydı yok: TLD sunucusu IP adresini verir ama bölgeniz ns1 adı için yanıt vermez; DNS denetim araçları tutarsızlık uyarısı gösterir. Bölgeye A kayıtlarını ekleyin.
• A kaydı var, glue yok: Kayıt sistemi bu adı tanımadığı için kayıt firması onu müşteri alan adlarında ad sunucusu olarak kabul etmeyebilir; kendi alan adınızı da bu adlara geçirdiyseniz adlar dışarıdan hiç çözümlenemez.
• Sunucu taşındı, glue güncellenmedi: IP adresi değiştiğinde glue ve A kayıtlarını birlikte güncelleyin; yalnızca birini değiştirmek çözümleyicilerin bir kısmını eski sunucuya gönderir.
• İki ad tek IP’de: O IP’deki kesinti tüm müşteri alan adlarını aynı anda etkiler; ikinci bir sunucu ya da ikincil DNS hizmeti planlayın.
• Erken yönlendirme: Glue kaydı dışarıdan görünmeden müşteri alan adlarını yeni adlara geçirmek kısa süreli çözümleme hatalarına yol açar; önce doğrulama komutlarını çalıştırın.

Kurulumun genel çerçevesi ve beyaz etiket ayarlarının tamamı reseller hosting ile hosting firması kurmak yazısındadır. Hangi kaydın ne işe yaradığından emin değilseniz DNS kayıt türleri rehberine göz atın.