DNS Kayıt Türleri: A, AAAA, CNAME, MX, TXT, NS, CAA ve SRV

Bir alan adının DNS bölgesi, her biri farklı bir soruyu yanıtlayan kayıtlardan oluşur ve DNS kayıt türleri bu soruların listesidir: “Site hangi IP adresinde?”, “E-posta hangi sunucuya gidecek?”, “Bu alan adı için kim sertifika üretebilir?” Kayıt türünü yanlış seçmek, yazdığınız değer doğru olsa bile sitenin açılmamasına ya da e-postanın kaybolmasına yol açar.

LIONFIN üzerinden alan adı kaydı olan müşteriler bu kayıtların çoğunu müşteri panelindeki DNS Yönetimi ekranından, hosting kullananlar ise cPanel ya da Plesk DNS editöründen düzenler. Aşağıdaki örnekler BIND bölge dosyası biçimindedir; panellerde aynı bilgi ad, tür, değer ve TTL alanlarına ayrı ayrı girilir.

DNS kaydı hangi parçalardan oluşur?

Her DNS kaydı (resource record) beş parçadan oluşur: ad, TTL, sınıf, tür ve değer. Bölge dosyasında bir satır şöyle görünür:

; ad               TTL    sınıf  tür   değer
www.ornek.com.     3600   IN     A     203.0.113.10

• Ad: Kaydın bağlı olduğu tam ad. Kök alan adı için panellerde @ kullanılır; sondaki nokta adın tam (FQDN) yazıldığını gösterir.
• TTL: Çözümleyicilerin yanıtı kaç saniye önbellekte tutacağı.
• Sınıf: Neredeyse her zaman IN (Internet); paneller bu alanı göstermez.
• Tür: Kaydın anlamını belirleyen kısım; A, MX, TXT gibi.
• Değer: IP adresi, hedef ad ya da metin. MX ve SRV türlerinde değerin başında öncelik sayısı bulunur.

Aynı ad için farklı türde birden çok kayıt bulunabilir; örneğin kök alan adında A, MX ve TXT kayıtları yan yana durur. Bu kuralın en önemli istisnası CNAME’dir: CNAME tanımlanan bir ad başka hiçbir kayıt taşıyamaz.

Temel DNS kayıt türleri: karşılaştırma tablosu

Aşağıdaki tablo, günlük işlerde karşınıza çıkacak on kayıt türünü görevine ve dikkat edilecek noktaya göre özetler:

Türlerin hepsini aynı anda kullanmanız gerekmez: tipik bir kurumsal site için A, CNAME, MX ve birkaç TXT kaydı yeterlidir; CAA ve SRV ihtiyaca göre eklenir, PTR ve SOA ise çoğunlukla sizin yerinize yönetilir.

A, AAAA ve CNAME kayıtları birlikte nasıl kullanılır?

A ve AAAA kayıtları bir adı doğrudan IP adresine, CNAME ise başka bir ada bağlar; tipik kurulumda kök alan adı A (varsa AAAA), www ise kökü gösteren bir CNAME olur:

ornek.com.          3600  IN  A      203.0.113.10
ornek.com.          3600  IN  AAAA   2001:db8::10
www.ornek.com.      3600  IN  CNAME  ornek.com.
destek.ornek.com.   3600  IN  CNAME  ornek.yardimmasasi.example.

Son satır, dış bir serviste barındırılan yardım masasını kendi alt alan adınızla yayınlamanın yaygın yoludur: servis IP adresini değiştirse bile kaydınız çalışmaya devam eder. AAAA kaydını yalnızca sunucunuz IPv6 üzerinden gerçekten yanıt veriyorsa ekleyin; aksi hâlde IPv6 bağlantısı olan ziyaretçilerde gecikme ya da bağlantı hatası görülür. CNAME’in kökte kullanılamaması ve diğer kayıtlarla aynı adı paylaşamaması gibi kuralların ayrıntısı A kaydı ile CNAME kaydı farkı rehberindedir.

MX, TXT ve CAA kayıtları ne işe yarar?

Bu üç tür sitenin değil, alan adının e-posta ve güven altyapısının kayıtlarıdır: MX postayı yönlendirir, TXT kimliği doğrular, CAA sertifika üretimini sınırlar.

ornek.com.          3600  IN  MX   10 mail.ornek.com.
ornek.com.          3600  IN  MX   20 yedekmail.ornek.com.
ornek.com.          3600  IN  TXT  "v=spf1 mx -all"
_dmarc.ornek.com.   3600  IN  TXT  "v=DMARC1; p=none; rua=mailto:[email protected]"
ornek.com.          3600  IN  CAA  0 issue "letsencrypt.org"
ornek.com.          3600  IN  CAA  0 issuewild "letsencrypt.org"
ornek.com.          3600  IN  CAA  0 iodef "mailto:[email protected]"

MX kayıtlarında küçük öncelik sayısı önce denenir; örnekteki 20 öncelikli sunucu, ancak 10 öncelikli sunucu yanıt vermediğinde devreye girer. Hazır değerler MX kaydı ayarları rehberinde, SPF söz dizimi SPF kaydı nedir yazısındadır.

CAA kaydı hiç yoksa herhangi bir sertifika otoritesi, alan adı doğrulamasını geçtiği sürece sitenize SSL üretebilir; ilk CAA kaydını eklediğiniz anda yalnızca listelenen otoriteler üretebilir. issue normal sertifikaları, issuewild joker (wildcard) sertifikaları sınırlar; iodef ise kurala aykırı taleplerin bildirileceği adresi tanımlar. Joker sertifika kullanıyorsanız ayrıntılar wildcard SSL nedir rehberinde.

NS, SRV, PTR ve SOA kayıtları ne zaman gerekir?

Bu dört tür daha seyrek elle düzenlenir, ama arıza giderirken bilinmeleri gerekir: NS yetkiyi devreder, SRV servis bulmayı sağlar, PTR IP adresini ada çevirir, SOA ise bölgenin kimlik kartıdır.

• NS: Kökteki NS kayıtları bölgenin yetkili sunucularını listeler; bir alt alan adına NS eklemek ise o alt alanı başka bir DNS sağlayıcısına devreder (magaza.ornek.com. NS ns1.baskasaglayici.example.). Bölgedeki NS kaydını değiştirmek alan adının yetkisini taşımaz; bunun için kayıt firmasındaki ad sunucularını güncellemek gerekir. Adımlar nameserver değiştirme rehberindedir.
• SRV: Bir servisin hangi sunucu ve portta çalıştığını bildirir. Biçim _servis._protokol.ad TTL IN SRV öncelik ağırlık port hedef şeklindedir; SIP tabanlı VoIP, XMPP sohbet sunucuları ve Minecraft Java sürümü gibi servisler kullanır.
• PTR: Ters DNS kaydıdır ve IP adresinin sahibinin yönettiği in-addr.arpa (IPv6’da ip6.arpa) bölgesinde durur; kendi alan adı bölgenize ekleyemezsiniz. Kendi e-posta sunucunuzu çalıştırıyorsanız PTR’nin gönderen sunucu adıyla eşleşmesi teslimat için önemlidir; kaydı sunucu sağlayıcınıza, genellikle destek talebiyle, ayarlatırsınız.
• SOA: Birincil ad sunucusunu, sorumlu kişinin adresini (@ yerine nokta ile), seri numarasını ve yenileme sürelerini taşır. Son alanı, “böyle bir kayıt yok” yanıtının önbellekte ne kadar tutulacağını belirlemede kullanılır.

TTL nedir, hangi değeri seçmelisiniz?

TTL (Time To Live), çözümleyicilerin bir kaydı önbellekte kaç saniye tutacağını belirleyen değerdir; kısa TTL değişiklikleri hızlı yayar, uzun TTL sorgu yükünü azaltır.

TTL’yi düşürmek ancak eski TTL süresi dolduktan sonra etki eder; bu yüzden büyük bir değişiklikten bir gün önce düşürüp değişiklik oturunca yeniden yükseltin. Önbellek davranışının ayrıntıları DNS yayılma süresi yazısında anlatılır.

Müşteri panelinin DNS Yönetimi ekranında hangi kayıtlar eklenebilir?

Müşteri panelindeki DNS Yönetimi ekranı A, AAAA, CNAME, MX, TXT, NS, SRV ve CAA kayıtlarını destekler; PTR ve SOA bu ekrandan yönetilmez. Kayıt eklemek için:

1. Domainlerim sayfasında alan adının satırındaki DNS düğmesine tıklayın.
2. Sağdaki Yeni Kayıt Ekle formunda Tip listesinden kayıt türünü seçin.
3. Ad alanına kök için @, alt alan adı için yalnızca ön eki (www, mail) yazın; joker kayıt için * kullanılabilir.
4. İçerik alanına değeri girin. MX ve SRV seçildiğinde açılan Öncelik alanını doldurun; SRV içeriği ağırlık port hedef sırasıyla yazılır.
5. TTL (saniye) değerini 60 ile 604800 arasında belirleyip Ekle düğmesine basın.

Form hatalı kayıtları kaydetmeden önce durdurur: A için geçerli bir IPv4, AAAA için IPv6 adresi ister, CNAME ile başka bir kaydın aynı adı paylaşmasına izin vermez, TXT içeriğini 500 karakterle sınırlar ve CAA değerini 0 issue "letsencrypt.org" biçiminde bekler. Listedeki her kaydı göz simgesiyle geçici olarak devre dışı bırakabilir, düzenleyebilir ya da silebilirsiniz.

Bu kayıtların geçerli olması için alan adının, Ad Sunucuları sayfasındaki Varsayılan düğmesinin doldurduğu LIONFIN ad sunucularını kullanması gerekir. Alan adınız hosting sunucunuzun ad sunucularını gösteriyorsa kayıtları cPanel Zone Editor ya da Plesk DNS ekranından düzenleyin. Panelin de hatırlattığı gibi, değişikliklerin dünya genelinde görünmesi TTL’ye bağlı olarak birkaç dakika ile 24 saat arasında sürebilir.