VPS & Sunucu
VPS ve VDS kurulumu, SSH, güvenlik duvarı, web sunucusu, Docker, yedekleme, izleme ve GPU sunucu rehberleri.
18 makale
VPS Bağlantı Rehberi: SSH ve RDP ile Sunucuya Erişim
Sunucunuz kuruldu; sırada ilk bağlantı var. Bağlantı bilgilerini panelde nerede bulacağınızı, Linux için SSH ve PuTTY, Windows için Uzak Masaüstü adımlarını, anahtarla girişi ve bağlanamama hatalarının çözümünü anlatıyoruz.
Sunucu Yeniden Başlatma: Panelden ve Komutla Güvenli Reboot
Yeniden başlatma çoğu sorunu çözer ama yanlış zamanda yapılırsa yenilerini yaratır. Ne zaman gerektiğini, önce nelerin kontrol edileceğini, panelden ve komut satırından güvenli reboot adımlarını ve sunucu geri gelmezse ne yapacağınızı anlatıyoruz.
VPS İlk Kurulum Adımları: Güncelleme, Kullanıcı ve Güvenlik
Yeni teslim edilen Linux VPS’i yayına almadan önce yapılacak on adım: sistem güncellemesi, sudo kullanıcısı, anahtarla SSH, güvenlik duvarı, fail2ban, otomatik güvenlik yamaları ve swap; komutları ve doğru sırasıyla.
SSH Anahtarı Oluşturma: Windows, macOS ve Linux’ta Sunucuya Ekleme
Şifre yerine anahtarla bağlanmak hem daha güvenli hem daha pratiktir. Windows, macOS ve Linux’ta ed25519 anahtarı üretmeyi, genel anahtarı sunucuya eklemeyi, 700/600 izinlerini, ssh-agent ve ~/.ssh/config kullanımını adım adım gösteriyoruz.
UFW Firewall Kurulumu: Ubuntu ve Debian Sunucuda Port Yönetimi
Ubuntu ve Debian sunucunuzda yalnızca gereken portları açık bırakın. UFW’yi SSH bağlantınızı koparmadan etkinleştirmeyi, uygulama profillerini, belirli IP’ye izin vermeyi, kural silmeyi ve Docker’ın UFW kurallarını neden atladığını anlatıyoruz.
Fail2ban Kurulumu: SSH Kaba Kuvvet Saldırılarını Engelleme
SSH’ye gelen otomatik şifre denemelerini fail2ban ile durdurun. Paketi kurmayı, jail.local yazmayı, auth.log yoksa systemd arka ucunu, UFW entegrasyonunu, recidive jail’ini ve yanlışlıkla engellenen IP’nin serbest bırakılmasını anlatıyoruz.
Ubuntu Nginx Kurulumu: Server Block, UFW ve Log Ayarları
Nginx’i Ubuntu 24.04 LTS sunucunuza apt ile kurun, UFW’de 80 ve 443 portlarını açın, her site için server block dosyası yazın, varsayılan siteyi kapatın ve log kayıtlarıyla sorunları hızla bulun.
LEMP Stack Kurulumu: Ubuntu’da Nginx, MariaDB ve PHP-FPM
Nginx, MariaDB ve PHP-FPM’i Ubuntu 24.04 LTS üzerinde kurup birbirine bağlayın: güvenli MariaDB ayarları, uygulamaya özel veritabanı kullanıcısı, PHP-FPM soketi ve info.php ile doğrulama adım adım.
VPS WordPress Kurulumu: Nginx, PHP-FPM ve Ücretsiz SSL
WordPress’i kendi VPS sunucunuza elle kurun: veritabanı ve kullanıcı, doğru dosya izinleri, wp-config.php ve güvenlik anahtarları, Nginx kalıcı bağlantı kuralı, yükleme sınırları ve certbot ile otomatik yenilenen ücretsiz SSL.
Docker Kurulumu: Ubuntu Sunucuda Docker Engine ve Compose
Docker Engine’i Ubuntu 24.04 LTS sunucunuza resmî depodan kurun, docker.io paketiyle farkını görün, Compose ile ilk uygulamanızı çalıştırın; docker grubu, UFW’yi atlayan portlar ve log döndürme gibi güvenlik ayarlarını yapın.
Node.js Uygulaması Yayınlama: PM2 ve Nginx Reverse Proxy
Express, NestJS ya da Next.js projenizi VPS’te kesintisiz çalıştırın: Node.js LTS kurulumu, root olmayan kullanıcı, PM2 ve systemd ile süreç yönetimi, Nginx reverse proxy, WebSocket desteği ve certbot ile HTTPS.
Linux Swap Alanı Oluşturma: Swap Dosyası, Boyut ve Swappiness
Belleği yetmeyen bir Linux sunucuda servislerin aniden kapanmasını önlemek için swap dosyası ekleyin. Swap’ı kontrol etmeyi, oluşturmayı, kalıcı yapmayı, boyutunu ve swappiness değerini seçmeyi, ne zaman RAM yükseltmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Linux Sunucu Performans İzleme: top, htop, free, vmstat ve iostat
Sunucu yavaşladığında ilk dakikalar, sorunun işlemcide mi, bellekte mi, diskte mi olduğunu ayırmakla geçmeli. Hangi komutun hangi sütununa bakacağınızı, load average’ı çekirdek sayısıyla nasıl kıyaslayacağınızı ve VPS’e özgü steal time’ı anlatıyoruz.
VPS Yedekleme ve Snapshot: Farkları, Araçlar ve Otomasyon
Snapshot almak yedeklemek değildir: aynı altyapıda durur ve kısa süre öncesine dönmek için tasarlanmıştır. Veritabanını tutarlı dökmeyi, dosyaları şifreli ve sunucu dışında yedeklemeyi, saklama düzenini ve geri yükleme provasını komutlarıyla anlatıyoruz.
Linux Temel Komutlar: Sunucu Yönetimi İçin Başvuru Rehberi
Bir Linux sunucuyu yönetirken en sık ihtiyaç duyacağınız komutlar kategorilere ayrılmış tablolarda: dosya ve dizin, izinler, süreçler, apt ve dnf, systemctl, journalctl, ağ, disk ve arşiv. Her tabloda kısa örnekler ve güvenlik uyarıları var.
VPS Kaynak Yükseltme: RAM, CPU ve Disk Artırma Rehberi
Bellek yetmiyor, işlemci kuyruğu uzuyor ya da disk doluyor mu? Darboğazı komutlarla doğrulamayı, yedek aldıktan sonra müşteri panelinden paketi büyütmeyi ve disk artışının ardından bölüm ile dosya sistemini genişletmeyi adım adım anlatıyoruz.
LLM Çalıştırma: Açık Modelleri Kendi Sunucunuzda Kullanın
Açık bir dil modelini kendi GPU sunucunuzda çalıştırmanın üç yolu: tek komutla kurulan Ollama, çok kullanıcılı servisler için vLLM ve küçük kartlarda llama.cpp. Kurulum komutlarını, API’yi güvenle dışarı açmayı, lisans kontrolünü ve izlemeyi adım adım gösteriyoruz.
CUDA Kurulumu: Ubuntu GPU Sunucuda NVIDIA Sürücü ve Toolkit
Sürücü mü, toolkit mi, ikisi birden mi? NVIDIA sürücüsünü ubuntu-drivers ile kurmayı, nvidia-smi çıktısını okumayı, CUDA Toolkit’in ne zaman gerektiğini, Secure Boot engelini ve Docker kapsayıcılarına GPU erişimi vermeyi adım adım anlatıyoruz.