Plesk Dosya Yöneticisi Kullanımı: Yükleme, Düzenleme, İzinler

Bir logoyu değiştirmek, .htaccess dosyasına satır eklemek ya da geliştiricinizin gönderdiği zip paketini siteye açmak için her seferinde FTP programı açmak zorunda değilsiniz. Plesk dosya yöneticisi (File Manager) bu işlerin tamamını tarayıcıdan, sürükle-bırak ve yerleşik kod düzenleyiciyle yapmanızı sağlar.

Bu rehberde LIONFIN Plesk hosting hesabınızdaki klasör yapısını, dosya yükleme ve arşiv çıkarma adımlarını, düzenleyici kullanımını, izin ayarlarını ve en sık karşılaşılan hataları ele alıyoruz.

File Manager’a erişim ve klasör yapısı

Plesk dosya yöneticisini açmak için Websites & Domains sekmesinde alan adının kartındaki Files (Dashboard’da File Manager) bağlantısına tıklayın. Sol tarafta abonelik kökü, sağda dosya listesi görünür. Karşınıza çıkacak klasörler:

Windows aboneliklerinde yapı aynıdır; ASP.NET uygulamaları için ek olarak bin ve App_Data klasörleri kullanılır, ayrıntı Plesk ASP.NET ayarları rehberindedir.

Dosya yükleme ve arşiv çıkarma

Tek tek dosya yüklemek için hedef klasöre girip üst çubuktaki Upload düğmesine basın ya da dosyaları tarayıcı penceresine sürükleyin. Yüzlerce dosyadan oluşan bir siteyi taşırken çok daha hızlı yol arşiv kullanmaktır:

1. Site dosyalarını bilgisayarınızda .zip olarak paketleyin (klasörün kendisini değil, içindekileri seçin).
2. File Manager’da httpdocs klasörüne girin ve Upload ile zip dosyasını yükleyin.
3. Yüklenen dosyanın satırında ⋮ → Extract Files seçeneğini tıklayın; hedef klasör olarak bulunduğunuz dizini onaylayın.
4. Çıkarma bitince zip dosyasını silerek disk alanını geri kazanın.

Tersi de mümkündür: klasörü işaretleyip Archive ile sıkıştırabilir, ardından Download ile bilgisayarınıza indirebilirsiniz; küçük çaplı yedekler için pratiktir, tam yedek içinse Backup Manager kullanın.

Plesk dosya yöneticisi ile düzenleme ve oluşturma

Metin tabanlı her dosya panelden düzenlenebilir. Dosyanın satırındaki ⋮ menüsünde üç seçenek bulunur:

• Edit in Code Editor: Sözdizimi renklendirmeli editör; PHP, HTML, CSS, JS ve .htaccess için uygundur.
• Edit in HTML Editor: Görsel (WYSIWYG) düzenleyici; yalnızca basit HTML sayfaları için kullanın, kod bloklarını bozabilir.
• Edit in Text Editor: Düz metin; robots.txt gibi dosyalar için yeterlidir.

Yeni bir dosya ya da klasör için üst çubuktaki + düğmesini kullanın: Create File, Create Directory. Aynı menüden Rename, Copy, Move ve Change Permissions işlemleri yapılır. Düzenlemeden önce dosyanın bir kopyasını (.htaccess.bak) almak, hatalı bir satır siteyi kapattığında saniyeler içinde geri dönmenizi sağlar. Yönlendirme kuralları için doğrudan .htaccess yazmak yerine Plesk domain yönlendirme ekranını tercih edin.

Dosya izinleri (chmod) ayarları

Linux hostingde her dosya ve klasörün sahip, grup ve diğerleri için okuma/yazma/çalıştırma izni vardır. Dosya satırında ⋮ → Change Permissions ile kutucukları işaretleyerek ya da sayısal değeri yazarak değiştirirsiniz. Güvenli değerler:

Plesk’te PHP, dosyaların sahibi olan sistem kullanıcısıyla (FastCGI/FPM) çalıştığı için uygulamaların yazması gereken klasörlere 777 vermek gerekmez. Bir eklenti “klasöre yazılamıyor” diyorsa çoğunlukla sahiplik yanlıştır; dosyaları FTP dışındaki bir yoldan (örneğin SSH ile root) yüklediyseniz destek ekibi sahipliği düzeltebilir.

Arama, gizli dosyalar ve büyük dosya ipuçları

Üst çubuktaki arama kutusu bulunduğunuz klasörde ada göre arama yapar; içerik araması için kullanılamaz. .htaccess gibi noktayla başlayan dosyalar varsayılan olarak listelenir; görmüyorsanız Settings simgesinden Show hidden files seçeneğini açın.

Disk kullanımını görmek için abonelik kökünde klasörlerin boyut sütununa bakın; logs klasörü aylar içinde gigabaytlara ulaşabilir. Günlük dosyalarını Logs ekranındaki döndürme (log rotation) ayarıyla otomatik sıkıştırıp silmek en temiz çözümdür. Klasörleri kalıcı olarak silmeden önce Backup Manager ile kopya alın; File Manager’da geri dönüşüm kutusu yoktur.

Düzenli tekrarlanan dosya işlerini (eski önbellek dosyalarını temizleme, dışa aktarım klasörünü boşaltma) elle yapmak yerine Plesk zamanlanmış görevler ile otomatikleştirebilirsiniz.

Sık karşılaşılan hatalar

Yükleme %100’de takılıyor ya da “Request Entity Too Large” hatası

Dosya tarayıcı yüklemesi için çok büyük; parçalara bölün ya da FTP kullanın. Yükleme sonrası dosya listede görünmüyorsa sayfayı yenileyin.

Arşiv çıkarılmıyor

Yalnızca .zip, .tar, .tgz ve .rar desteklenir; macOS’ta üretilen zip içindeki __MACOSX klasörünü çıkarma sonrası silin.

Düzenlediğim dosya kaydedilmiyor

İzinler salt okunur ya da disk kotası doludur; abonelik kartındaki kullanım çubuğunu ve dosya izinlerini kontrol edin.

Yüklediğim site ana sayfa yerine dizin listesi gösteriyor

Dosyalar httpdocs yerine bir alt klasöre çıkarılmıştır ya da index.php/index.html yoktur; dosyaları belge köküne taşıyın ve Hosting Settings altındaki Index files listesini doğrulayın.