Plesk PHP Sürümü Değiştirme ve PHP Ayarları

Aynı sunucuda eski bir muhasebe uygulaması PHP 7.4 isterken WordPress siteniz PHP 8 ile çok daha hızlı çalışır; Plesk bu iki ihtiyacı tek abonelikte, alan adı başına ayrı sürümle karşılar. Plesk PHP sürümü değiştirme işlemi PHP Settings ekranında birkaç saniye sürer; asıl fark yaratan, doğru çalıştırma modunu (handler) seçmek ve limitleri uygulamanıza göre ayarlamaktır.

LIONFIN Plesk hosting sunucularında birden fazla PHP sürümü yan yana kuruludur. Bu rehberde sürüm ve handler seçimini, php.ini yönergelerini, eklenti (extension) yönetimini, geçiş öncesi uyumluluk testini ve geçiş sonrası hataları ele alıyoruz.

Plesk PHP sürümü değiştirme adımları

Sürüm alan adı, subdomain ve ek alan adı düzeyinde ayrı ayrı seçilir:

1. Websites & Domains ekranında alan adının kartında PHP Settings bağlantısına tıklayın (kartta ayrıca mevcut sürüm ve PHP anahtarı görünür).
2. PHP version listesinden istediğiniz sürümü seçin; liste sunucuda kurulu sürümleri gösterir.
3. Run PHP as listesinden çalıştırma modunu seçin (bir sonraki bölümde açıklanır).
4. Sayfanın altındaki OK ya da Apply düğmesine basın; değişiklik anında uygulanır.

Sürümü doğrulamak için belge köküne bilgi.php adıyla <?php phpinfo(); satırını içeren bir dosya koyup tarayıcıda açın; kontrol bittiğinde dosyayı silin. Alan adı kartındaki PHP anahtarını kapatırsanız site yalnızca statik dosya sunar; kazayla kapatılmış bir anahtar, “PHP dosyası indiriliyor” şikâyetinin en yaygın nedenidir. Windows sunucularda da aynı ekran kullanılır; orada handler seçenekleri arasında IIS’e özgü FastCGI application bulunur.

Handler seçimi: FPM, FastCGI ve CGI

Run PHP as listesi, PHP’nin web sunucusuyla nasıl konuşacağını belirler. Seçim hız ve uyumluluğu doğrudan etkiler:

nginx’in Apache’yi devre dışı bıraktığı FPM modunda .htaccess dosyanız okunmaz; yönlendirme ve önbellek kuralları için Apache & nginx Settings ekranındaki Additional nginx directives alanını kullanmanız gerekir. WordPress ile en hızlı sonucu almak için FPM served by nginx modunu WordPress Toolkit’in kalıcı bağlantı desteğiyle birlikte kullanın; Toolkit ayrıntıları Plesk WordPress Toolkit rehberinde. Mod değişikliğinden sonra sitenin ana sayfasını, bir iç sayfayı ve yönetici panelini test edin.

php.ini yönergeleri: memory_limit, upload ve zaman aşımı

PHP Settings ekranının alt bölümü sık kullanılan yönergeleri açılır listeler ve metin kutularıyla sunar; Default seçeneği sunucu değerini kullanır, Custom ile kendi değerinizi yazarsınız:

Listede olmayan yönergeleri sayfanın en altındaki Additional configuration directives kutusuna satır satır yazabilirsiniz, örneğin date.timezone = Europe/Istanbul. Sunucunun üst sınırını aşan değerler kabul edilmez; daha yüksek limit için paket yükseltmeyi ya da kaynakları garantili VDS sunucu seçeneğini değerlendirin. Ayarlar alan adı bazlıdır; subdomain için ayrı PHP Settings ekranı vardır.

PHP eklentileri (extensions) ve OPcache

Uygulamanız intl, imagick, soap ya da redis gibi bir eklenti istiyorsa önce sunucuda kurulu olup olmadığına bakın: kendi bilgi.php dosyanızın çıktısı yüklü modülleri listeler. Eklenti kuruluysa Additional configuration directives alanına extension=imagick.so gibi bir satır yeterlidir; sunucuda hiç yoksa kurulum yönetici yetkisi gerektirir, müşteri panelinden destek talebi açın ve eklenti adıyla PHP sürümünü belirtin.

OPcache derlenmiş PHP kodunu bellekte tutarak yanıt süresini kısaltır ve Plesk’te varsayılan olarak açıktır. Kod dağıtımından sonra eski sürümün önbellekte kalması “değişiklik görünmüyor” şikâyetine yol açar; PHP Settings ekranında ayarı kaydetmek FPM havuzunu yeniden başlatır ve önbelleği temizler. Git ile dağıtım yapıyorsanız Plesk Git deploy rehberindeki dağıtım sonrası komut alanına önbellek temizleme adımı ekleyebilirsiniz.

Geçiş öncesi uyumluluk testi

Sürümü canlıda değiştirmeden önce:

1. Backup Manager ile abonelik yedeği alın; adımlar Plesk yedekleme rehberinde.
2. WordPress kullanıyorsanız WordPress Toolkit’in Clone işleviyle siteyi bir test subdomainine kopyalayın ve yalnızca kopyanın PHP sürümünü yükseltin; subdomain açma Plesk subdomain oluşturma yazısında.
3. Kopyada Araçlar → Site Sağlığı ekranını ve tüm kritik sayfaları (sepet, form, giriş) test edin.
4. Özel kodda kaldırılmış fonksiyonları arayın: mysql_*, each(), create_function, ereg.
5. Sorun yoksa canlı alan adında aynı sürümü seçin.

Sürüm yükseltmenin kazancı somuttur: PHP 8 serisi 7 serisine göre belirgin biçimde daha hızlıdır ve desteği biten sürümlerdeki güvenlik açıklarını kapatır. Geçişin ayrıntıları PHP 8 güncelleme rehberi yazısında.

Geçiş sonrası hatalar

Plesk PHP sürümü değiştirme sonrasında en sık görülen durumlar:

500 hatası ya da beyaz ekran

Logs ekranında error_log satırlarını okuyun; çoğunlukla eski bir eklenti ya da kaldırılmış fonksiyondur. Geçici olarak display_errors değerini On yapıp hatayı görün.

“Call to undefined function”

Gerekli eklenti yeni sürümde etkin değildir; bir önceki bölümdeki gibi ekleyin ya da destek talebi açın.

.htaccess kuralları çalışmıyor

Handler olarak FPM served by nginx seçilmiştir; FPM served by Apache moduna geçin ya da kuralları nginx yönergelerine çevirin.

Yükleme sınırı eskiye döndü

Her sürümün ayarları ayrı tutulur; PHP Settings ekranındaki değerleri yeni sürümde yeniden girin.

Site PHP dosyasını indiriyor

Alan adı kartındaki PHP anahtarı kapalıdır; açın ve sürümü yeniden seçin.