Tanım
Yedekleme (backup), dosyaların, veritabanlarının ya da tüm sistemin bir kopyasının, asıl veriden ayrı bir ortamda saklanmasıdır. Donanım arızası, yanlışlıkla silme, saldırı veya hatalı güncelleme sonrasında verinin geri yüklenebilmesini sağlar; geri yüklemesi denenmemiş yedek güvenilir sayılmaz.
Yedekleme türleri nelerdir?
Yedekleme türleri, her seferinde ne kadar verinin kopyalandığına göre ayrılır:
| Tür | Ne kopyalanır? | Artı / eksi |
|---|---|---|
| Tam (full) | Tüm veri | Geri yükleme kolay, yer ve süre fazla |
| Artımlı (incremental) | Son yedekten bu yana değişenler | Hızlı ve az yer; geri yükleme zinciri gerekir |
| Fark (differential) | Son tam yedekten bu yana değişenler | Geri yükleme için tam + son fark yeterli |
Veritabanları için dosya kopyası yerine tutarlı döküm (mysqldump, mariadb-dump) almak gerekir; çalışan bir veritabanının dosyalarını kopyalamak bozuk yedek üretebilir.
3-2-1 yedekleme kuralı nedir?
3-2-1 kuralı, verinin en az 3 kopyasının, 2 farklı ortamda ve bunlardan 1'inin farklı bir konumda tutulmasıdır. Bu düzen tek bir arızanın, yangının ya da fidye yazılımının tüm kopyaları aynı anda yok etmesini önler. Ayrıntılı anlatım için 3-2-1 yedekleme kuralı yazısına bakabilirsiniz.
Hosting ve sunucuda yedek nasıl alınır?
Paylaşımlı hostingte yedek, kontrol panelinin araçlarıyla alınır; cPanel'de bunun için cPanel yedek alma ve geri yükleme adımları uygulanır. LIONFIN cPanel hosting paketlerinde günlük yedek alınır, yine de kritik siteler için kendi indirdiğiniz ek bir kopya önerilir. VPS ve VDS'te yedek sorumluluğu müşteridedir: snapshot, dosya senkronizasyonu (rsync, restic, borg) ve veritabanı dökümleri bir zamanlanmış görevle birleştirilir. Hangi yöntemi seçerseniz seçin, düzenli aralıklarla örnek bir geri yükleme yaparak yedeği test edin.