cPanel Yedek Alma ve Geri Yükleme (Backup Wizard)

Bir güncelleme sonrasında beyaz ekranla karşılaşmak, yanlış bir SQL sorgusuyla tabloyu boşaltmak ya da hesaba sızan bir zararlı yazılım… Bunların hepsi dakikalar içinde geri alınabilir; tek şart elinizde güncel bir yedek olmasıdır. cPanel yedek alma işlemi Backup Wizard sayesinde birkaç tıkla tamamlanır ve dosyaları, veritabanlarını, e-postaları tek arşivde toplar.

LIONFIN cPanel hosting sunucularında günlük otomatik yedek tutulur; ancak büyük bir değişiklikten hemen önce kendi yedeğinizi indirmek, geri dönüş süresini saatlerden dakikalara indirir. Bu rehberde tam ve kısmi yedek almayı, arşivi indirmeyi, geri yüklemeyi ve yedekleme alışkanlığı oluşturmayı anlatıyoruz.

Yedek türleri: tam, kısmi ve otomatik

cPanel iki yedek biçimi sunar; hangisini kullanacağınız amacınıza bağlıdır:

Tam yedek arşivi (backup-TARIH_kullanici.tar.gz) cPanel arayüzünden geri yüklenemez; bu işlem sunucu yönetim panelinde yapılır. Bu yüzden gündelik kullanımda kısmi yedekler daha pratiktir, tam yedek ise taşınma ve uzun süreli arşiv içindir. Taşınma planlıyorsanız hosting taşıma rehberi adımların tamamını kapsar.

cPanel yedek alma: Backup Wizard ile tam yedek

Tam yedek en kapsamlı seçenektir ve şu adımlarla alınır:

1. cPanel’de Files → Backup Wizard ekranını açın ve Back Up düğmesine tıklayın.
2. Full Backup seçeneğini seçin.
3. Backup Destination listesinden Home Directory seçin; arşiv ana dizininize kaydedilir. Uzak bir sunucuya göndermek isterseniz Remote FTP Server ya da SCP seçip bağlantı bilgilerini girin.
4. Email Address alanına adresinizi yazın; işlem bitince bildirim gelir.
5. Generate Backup düğmesine basın.

Arşiv boyutu hesabın toplam kullanımına yakındır ve hazırlanması disk yoğunluğuna göre birkaç dakikadan bir saate kadar sürebilir. Bittiğinde aynı ekrandaki Backups Available for Download listesinden ya da Dosya Yöneticisi ile indirin. Sunucuda bırakılan arşiv disk kotanızdan düşer; indirdikten sonra silmeyi unutmayın, aksi hâlde disk kotası beklenmedik biçimde dolar.

Kısmi yedek: dosyalar, veritabanı ve e-posta kuralları

Yalnızca belirli bir parçayı yedeklemek daha hızlıdır ve geri yüklemeyi kendiniz yapabilirsiniz:

1. Backup Wizard → Back Up → Partial Backup alanına gelin.
2. Home Directory düğmesi tüm dosyalarınızı backup-TARIH_kullanici-homedir.tar.gz adıyla anında indirir.
3. MySQL Databases düğmesi veritabanlarını listeler; her biri için ayrı .sql.gz dosyası indirilir.
4. Email Forwarders & Filters düğmesi alan adı başına yönlendirme ve filtre yedeği verir.

Aynı işlemler daha ayrıntılı seçeneklerle Files → Backup ekranında da bulunur; orada veritabanlarını tek tek değil, sırayla tümünü indirebilirsiniz. Veritabanı yedeğini tabloları seçerek almak isterseniz phpMyAdmin’in Export sekmesi işinizi görür; ayrıntı cPanel MySQL veritabanı rehberinde. E-posta kutularının kendisi kısmi yedek düğmelerinde yer almaz; posta klasörleri ana dizin yedeğinin içindeki mail/ klasöründedir.

Geri yükleme: Restore adımları

Kısmi yedekleri geri yüklemek için Backup Wizard → Restore ekranını açın ve türü seçin:

• Home Directory: .tar.gz arşivini seçip Upload deyin. cPanel arşivdeki dosyaları mevcut dosyaların üzerine yazar; arşivde olmayan dosyalar silinmez.
• MySQL Databases: .sql ya da .sql.gz dosyasını yükleyin. Dosya adı veritabanı adıyla eşleşmelidir (kullanici_wp.sql.gz); aksi hâlde cPanel hangi veritabanına yazacağını bilemez.
• Email Forwarders / Filters: ilgili alan adının yedek dosyasını yükleyin.

Tarayıcı yükleme sınırı büyük arşivleri reddedebilir; bu durumda dosyayı FTP ile ana dizine atıp destek ekibinden geri yükleme isteyin. Tam yedeği geri yüklemek her zaman destek talebiyle yapılır: müşteri panelinden Destek bölümüne girip arşivin yolunu belirtin. LIONFIN’in günlük otomatik yedeklerinden geri dönmek için de aynı yolu izleyin; talebinizde tarihi ve geri yüklenecek parçayı (dosya, veritabanı ya da e-posta) yazın.

Otomatik yedek, cron ve 3-2-1 kuralı

El ile yedek almayı unutmak insan doğasıdır; işi zamanlayıcıya bırakın. SSH erişimi olan hesaplarda ana dizin ve veritabanı yedeğini tek satırla alabilirsiniz:

tar -czf ~/yedek/site-$(date +%F).tar.gz ~/public_html
mysqldump -u kullanici_wpuser -pSIFRENIZ kullanici_wp | gzip > ~/yedek/db-$(date +%F).sql.gz
find ~/yedek -mtime +14 -delete

Bu komutları cPanel cron job olarak gece saatlerine planlayın; son satır 14 günden eski arşivleri silerek kotayı korur. WordPress kullanıyorsanız UpdraftPlus gibi eklentiler yedeği doğrudan bulut depolamaya gönderir; Softaculous ile kurduğunuz sitelerde ise Automated backups seçeneği haftalık yedeği kendisi alır.

Hangi yöntemi seçerseniz seçin 3-2-1 kuralını uygulayın: en az üç kopya, iki farklı ortam, bir kopya site dışında. LIONFIN’in sunucu tarafındaki günlük yedeği ilk kopyadır; ikincisi bilgisayarınızdaki arşiv, üçüncüsü bulut depolama olabilir. Kuralın mantığı yedekleme stratejisi yazısında ayrıntılı anlatılır.

Sık sorulan durumlar ve hata çözümleri

cPanel yedek alma sürecinde en sık gelen sorular:

Backup Wizard “yedek zaten oluşturuluyor” diyor

Önceki tam yedek işlemi hâlâ sürüyordur; bittiğinde e-posta gelir. Birkaç saat geçtiyse destek talebi açın, takılı kalan işlem temizlenir.

Arşiv çok büyük, indirme yarıda kesiliyor

Tarayıcı yerine FTP istemcisiyle indirin; FileZilla kesilen aktarımı kaldığı yerden sürdürür. Eski günlük ve önbellek dosyalarını temizleyip arşivi küçültmek de işe yarar.

Geri yüklemeden sonra site açılmıyor

Dosyalar geldi ama veritabanı eski sürümde kalmış olabilir; iki parçayı aynı tarihten geri yükleyin. WordPress’te wp-config.php içindeki veritabanı bilgileri yeni hesapla eşleşmiyorsa düzeltin.

Yedek dosyasında e-postalar var mı?

Tam yedek ve ana dizin yedeği mail/ klasörünü içerir; yalnızca veritabanı yedeği içermez. Önemli yazışmaları ayrıca saklamak isterseniz webmail ya da IMAP istemcisiyle dışa aktarın.