Colocation Nedir? Sunucunuzu Veri Merkezinde Barındırma

Colocation nedir sorusunun kısa yanıtı: kendi satın aldığınız sunucuyu ofisinizdeki bir dolapta değil, bir veri merkezinin kabininde çalıştırmaktır. Sunucu sizindir; kesintisiz enerji, jeneratör, soğutma, fiziksel güvenlik ve yüksek kapasiteli ağ bağlantısı ise veri merkezinden gelir.

Colocation, donanımı kiralamak ile her şeyi şirket içinde tutmak arasında bir ara modeldir. Donanım seçimi, kurulumu ve arıza yönetimi sizde kalır; buna karşılık bir sunucu odası kurmanın ve işletmenin maliyetinden kurtulursunuz. Donanımla uğraşmak istemiyorsanız aynı veri merkezi ortamını hazır donanımla sunan fiziksel sunucu kiralama daha pratik bir yoldur.

Colocation nedir ve nasıl işler?

Colocation’da müşteri donanımı temin eder, veri merkezi ise o donanımın çalışacağı fiziksel ortamı ve bağlantıyı sağlar. Tipik süreç şöyle ilerler:

1. İhtiyacın belirlenmesi: Kaç U rack alanı, ne kadar enerji, kaç IP adresi ve hangi hızda bağlantı gerektiği netleştirilir.
2. Sözleşme: Alan, enerji, bağlantı ve hizmet düzeyleri sözleşmeye bağlanır.
3. Donanımın teslimi: Sunucu veri merkezine elden getirilir ya da kargoyla gönderilir; montaj müşteri tarafından ya da veri merkezi ekibince yapılır.
4. Ağ ayarları: Size atanan IP adresleri sunucuda yapılandırılır, uzaktan yönetim arayüzü (IPMI, iDRAC, iLO) güvenli bir ağa bağlanır.
5. İşletim: Yazılım yönetimi uzaktan sizdedir; fiziksel müdahale için ya veri merkezine gidersiniz ya da uzaktan el (remote hands) hizmeti kullanırsınız.

Veri merkezinin sorumluluğu genellikle enerji, soğutma, fiziksel güvenlik ve ağ bağlantısıyla sınırlıdır. Sunucunun diski bozulduğunda yedek parçayı temin etmek ve değiştirmek ise donanım sahibinin işidir.

Rack alanı nasıl ölçülür, 1U ne demektir?

Rack alanı “U” (rack unit) birimiyle ölçülür ve 1U, standart 19 inç kabinlerde 1,75 inç yani yaklaşık 44,45 mm yüksekliğe karşılık gelir. İnce bir sunucu 1U, daha fazla disk taşıyan modeller 2U ya da 4U yer kaplar. Tam boy kabinler yaygın olarak 42U’dur; ancak veri merkezine göre farklı yükseklikler de bulunur.

Colocation teklifleri genellikle birkaç kalıpta sunulur:

• Tekil U kiralama: Paylaşılan bir kabinde 1U ya da 2U alan; tek sunucu için uygundur.
• Çeyrek ya da yarım kabin: Kilitli, size ayrılmış bölüm; birkaç sunucu ve bir anahtar (switch) için yeterlidir.
• Tam kabin: Kabinin tamamı sizindir; kendi ağ ekipmanınızı ve kablolamanızı kurarsınız.

Alan hesabı yaparken yalnızca sunucuları değil, anahtarları, güvenlik duvarı cihazlarını, kablo düzenleyicileri ve gelecekteki büyümeyi de hesaba katın. Sunucuların derinliği ve ray kitlerinin kabinle uyumu da montaj öncesinde kontrol edilmelidir.

Enerji ve soğutma ihtiyacı nasıl hesaplanır?

Enerji ihtiyacı, kabine ayrılan güç sınırı üzerinden amper (A) ya da kilovat (kW) cinsinden tanımlanır ve donanımınızın gerçek tüketimine göre seçilmelidir. Sunucunun güç kaynağı etiketi en üst sınırı gösterir; gerçek tüketim çoğu zaman bunun altındadır. En doğru değer, sunucuyu tipik yük altında çalıştırıp uzaktan yönetim arayüzünden ya da ölçerli bir priz ile tüketimi ölçmektir.

Kaba bir hesap için güç (watt), gerilim ile akımın çarpımı olarak düşünülebilir: 230 volt şebekede 1 amperlik çekiş yaklaşık 230 watta karşılık gelir. Güç faktörü ve verimlilik bu değeri değiştirdiği için sözleşmede sağlayıcının ölçüm yöntemini sorun.

Kritik sistemlerde iki güç kaynağı olan sunucular, birbirinden bağımsız iki enerji hattına (A ve B beslemesi) bağlanır; böylece bir hat kesilse de sunucu çalışmaya devam eder. Tüketilen her watt ısıya dönüştüğü için soğutma da enerjiyle birlikte planlanır. LIONFIN veri merkezimizde soğuk koridor sıcaklığı 18–24°C aralığında tutulur; sunucuların ön yüzü soğuk koridora bakacak biçimde monte edilmelidir.

Colocation’da ağ bağlantısı, IP ve cross-connect nasıl çalışır?

Colocation’da sunucunuz veri merkezinin ağına bir ya da birden fazla bağlantı noktasıyla bağlanır; bağlantı hızı, trafik modeli ve IP adresleri sözleşmede belirlenir. Teklifleri karşılaştırırken şu kalemlere bakın:

• Port hızı: Sunucunun bağlandığı fiziksel bağlantının hızı.
• Trafik modeli: Sabit bant genişliği taahhüdü, aylık trafik kotası ya da kullanıma göre faturalama.
• IP adresleri: Kaç IPv4 adresi verildiği, IPv6 desteği ve ek IP bloklarının koşulları.
• Cross-connect: Aynı tesis içindeki başka bir operatöre ya da kendi hattınıza fiziksel kablo çekilmesi. Kendi internet sağlayıcınızı ya da noktadan noktaya bir hattı kabininize getirmek istediğinizde kullanılır ve genellikle ayrıca ücretlendirilir.
• BGP: Kendi otonom sistem numaranız (ASN) ve IP bloğunuz varsa bunları duyurabilme olanağı.

Uzaktan yönetim arayüzünü (IPMI, iDRAC, iLO) asla doğrudan internete açmayın; ayrı bir yönetim ağı, VPN ya da IP kısıtıyla erişin.

Remote hands nedir, veri merkezine erişim nasıl olur?

Remote hands (uzaktan el), veri merkezi personelinin sizin talimatınızla donanımınıza fiziksel müdahale yapmasıdır: sunucuyu kapatıp açmak, kablo kontrol etmek, disk değiştirmek ya da ekran görüntüsü almak gibi. Uzak bir şehirdeki donanım için bu hizmet, arıza anında saatler kazandırır; kapsamı ve ücretlendirmesi ise veri merkezine göre değişir.

Kendi personelinizin tesise girmesi için önceden yetkili kişi listesi bildirmeniz, girişte kimlik göstermeniz ve ziyaret kurallarına uymanız gerekir. Veri merkezleri çoğu zaman kartlı geçiş, kamera kaydı ve refakat gibi katmanlı fiziksel güvenlik uygular. Yedek disk ve güç kaynağı gibi parçaları önceden tesise bırakmanın mümkün olup olmadığını sorun; bu, arıza süresini kısaltır. Disk arızalarının hizmeti durdurmaması için sunucuda doğru RAID yapısını kurmak da önemlidir; seçenekler RAID nedir yazısında karşılaştırılır.

Colocation mı, fiziksel sunucu kiralama mı, bulut mu?

Colocation donanım sahipliği ve tam kontrol, kiralama hazır donanım ve daha az sorumluluk, bulut ise esneklik sunar. Üç model arasındaki farklar:

Maliyetin uzun vadede nasıl karşılaştırılacağı sunucu kiralama mı satın alma mı yazısında, kiralık donanımın ayrıntıları dedicated sunucu nedir yazısında anlatılır. Daha küçük ve esnek ihtiyaçlar için VPS sunucu iyi bir başlangıçtır.

Colocation sözleşmesinde nelere dikkat edilmeli?

Colocation sözleşmesinde alan ve fiyat kadar, enerji, ağ ve erişim koşullarının nasıl tanımlandığı önemlidir. İmzadan önce şu maddeleri kontrol edin:

• Enerji ve ağ için hizmet düzeyi hedefleri ve hedef tutturulamazsa uygulanan telafi.
• Güç sınırı, aşım durumunda ücretlendirme ve ölçüm yöntemi.
• Asgari sözleşme süresi, fiyat artış koşulları ve fesih bildirimi.
• Remote hands kapsamı, yanıt süresi ve saatlik ücretlendirme.
• Donanım kabulü, kargo teslimi ve depolama kuralları.
• Donanımınızın sigortası: veri merkezinin sorumluluğu nerede bitiyor?
• Sözleşme bitiminde donanımın teslim alınma süreci ve IP adreslerinin iadesi.

Colocation seçeneklerinin ve koşulların güncel durumunu öğrenmek için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.